koelemmer foto Frank Stolvoort

maandag 30 mei 2016

Lariksoogst 2016

Al een aantal jaren maak ik van uit het nabijgelegen Chaamse bos olie en hydrolaat uit naalden en takjes van de Lariks (Larix decidua).
Afgelopen zaterdagochtend heb ik in totaal vier klapkratten met lariks geoogst en daarna gehakseld voor de destilleerwerkplaats.
Wat opviel was dat de lariks tijdens de groei van de afgelopen maand behoorlijk veel naalden had ontwikkeld. Met het zonnige weer voorafgaand aan de oogst zou dat wel eens een goede opbrengst aan olie kunnen geven.
De inhoud van vier klapkratten met gehakselde lariks past precies in de destilleerketel en heeft een gewicht van ongeveer 16 kg. 
Lariksproject 6 en 7 juni 2015
Tijdens het hakselen had ik al de 30 Liter water voor de stoomdestillatie aan de kook gebracht, waardoor na het vullen en afplakken van de ketel het niet lang duurde voordat de destillatie op gang kwam.
koelemmeruitloop met scheitrechter
Vanwege de te verwachten opbrengst heb ik voor het opvangen van het hydrolaat en de olie gebruik gemaakt van een scheitrechter. Nadeel is wel dat je tijdens het destilleren de scheitrechter voortdurende moet legen. Daarom gebruik ik bij hogere opbrengst zoals bijvoorbeeld de destillatie van lavandin een florentijnse vaas waarbij de scheiding tussen etherische olie en hydrolaat continue kan plaatsvinden.
Na twee uur destilleren ben ik gestopt en kon ongeveer 3 Liter larikshydrolaat afvullen in gesteriliseerde flessen. De olie heb ik verzameld in een kleinere scheitrechter. De destilleeropstelling heb ik een nacht laten staan. Op zondag heb ik nog een uur gedestilleerd om het restant aan etherische olie uit de vochtig geworden lariksnaalden te halen. Deze methode pas ik bij het destilleren van alle naaldbomen toe.

Aan het einde van de tweede destillatie kon ik 4 flesjes van 5 mL vullen met heerlijk ruikende lariksolie. Een opbrengst dus van 20 mL. Dat is meer dan voorgaande jaren. Het vermoeden wat ik had klopte dus aardig.
Na het destilleren komt toch het onvermijdelijke opruimen en schoonmaken van de ketel. Voor het overgebleven plantenmateriaal mogen we gebruik maken van een heel mooi gesitueerde composthoop achter de destilleerwerkplaats!
composthoop

maandag 25 april 2016

Inloopdag indekoperenketel goed bezocht

Afgelopen zondag hadden we een geslaagde inloopdag en start van het seizoen van INDEKOPERENKETEL. Ondanks het koude weer en de pittige hagelbuien die over de werkplaats in Gilze trokken hadden we aan belangstelling geen gebrek!
Deelnemers aan de Toerlezjoeren-dag
Dat was vooral te danken aan het feit dat we als honk (stempelplek) meededen aan de Toerlezjoere-fietsdag die samenviel met onze jaarlijkse opening van het seizoen.
Voor ons een mooie gelegenheid om mensen uit de regio kennis te laten maken met onze activiteiten.
Om 10 uur ´s ochtends stonden de eerste bezoekers al bij ons op het erf om een kijkje te nemen in de destilleerwerkplaats. Eén van hen heeft nog geholpen bij het hakselen van vers geoogste Douglasspar uit het nabij gelegen Chaamse bos.
Het plan was namelijk om tijdens de inloopdag Douglasspar te gaan destilleren in de 150 liter destilleerketel. Vanwege de lage temperaturen heb ik daar vanaf gezien en heb ik gebruik gemaakt van een glazen destilleeropstelling met een capaciteit van 2 Liter. 
Prima om de principes van de stoomdestillatie te laten zien en vooral ook te laten ruiken.
Daarnaast had ik in een kleinere opstelling met een capaciteit van 100 mL gedroogde lavandin bloemen gestopt. 
Door er geen koeling aan te hangen verspreidde de frisse geur van de lavandin zich tijdens het destilleren door de werkplaats. Een mooie tegenhanger van het weer en de hagelbuien buiten de werkplaats!
uitleg over de werking van de Florentijnse vaas

Bezoekers die zich inschreven voor onze nieuwsbrief kregen een geursteentje met een paar druppels etherische olie mee. Er was keuze uit 6 soorten olie: Lariks, Grove den, Douglasspar, Marokkaanse munt, sinaasappel en lavendel(lavandin). Uiteraard allemaal gedestilleerd door INDEKOPERENKETEL

Aan het eind van de dag na vijf uur ´s middags hadden zo´n 60 mensen onze destilleerwerkplaats bezocht. Hiermee zijn onze activiteiten een stuk bekender geworden in Gilze en omstreken.

UPDATE: Tijdens de Toerlezjoere-fietsdag zijn er door Foto Design Peggy twee foto´s gemaakt




zondag 15 november 2015

Samenstelling etherische olie uit sinaasappelschillen

In mijn vorige artikel schreef ik over het destilleren van sinaasappelschillen. We hebben tijdens het oogstfeest op zondag 25 oktober uit 33 Kg sinaasappelschillen 100 mL etherische olie gedestilleerd.
Citrus Sinensis  var. Valencia late
Uit de literatuur en door een aantal analyses die IFF voor leerlingen van mijn school heeft uitgevoerd weet ik dat het voornaamste bestanddeel van de olie limoneen is.
Uit: The Chemistry of Essential Oils Made Simple van David Stewart
Ik vond het toch interessant om de samenstelling van de olie te laten analyseren. Afgelopen zaterdag kreeg ik de analyseresultaten binnen.
Peak
RT (min)
Compound name
%
Norm (%)
Allergens
(%)
5
13,3
b-MYRCENE
1,75
1,50 – 3,50
 
8
16,2
LIMONENE
93,99
93,0 – 96,0
93,99
17
20,7
OCTANAL
0,23
0,10 – 0,40
 
18
27,6
NONANAL
0,05
0,01 – 0,06
 
                                een deel van de samenstelling in % uitgedrukt
Het percentage limoneen, bijna 94%, is inderdaad hoog. Zelfs hoger dan David Stewart in zijn boek aangeeft als bovengrens. Pyrenessences die de analyses heeft uitgevoerd detecteerde met de gaschromatograaf 68 verschillende stoffen.

De eindconclusies was dat de olie qua samenstelling voldoet aan de ISO 3140 : 05-2011 norm voor zoete sinaasappel. De olie voldoet aan deze norm als de analyse laat zien dat de stoffen binnen een bepaald percentage liggen. Voor limoneen is dat tussen de 93 en 96 %. 
Mocht je interesse hebben in meer analyse-resultaten stuur dan een mailtje met een verzoek om wat meer achtergrondinformatie naar  indekoperenketel@gmail.com .