De invloed van kaneelolie op Candida albicans

voorbereiding voor de destillatie: kaneel klein maken

Ook dit jaar weer hebben leerlingen 6 VWO gekozen voor een onderwerp waarbij etherische oliën een rol spelen. De hoofdvraag die de leerlingen voor hun profielwerkstuk hebben geformuleerd heeft te maken met het effect van kaneelolie (Cassia en Ceylon) op candida albicans. Ze kunnen in een onderzoeksinstituut het effect van de etherische olie bekijken door een zogenaamde aromatogram te maken.

Eschericha coli  Afbeelding: Gielenaroma.nl 

De techniek is gelijk aan die van een antibiogram voor het testen van antibiotica. Uit bovenstaande aromatogram blijk dat de bacterie gevoelig is voor kaneelschors etherische olie(A). Dit soort proeven voeren we liever niet uit op school in verband met besmettingsgevaar. De leerlingen hebben wel een stoomdestillatie kunnen uitvoeren met Ceylon kaneel (Cinnamomum zeylanicum). Op school hebben we al eerder kaneel gedestilleerd tijdens een Open Dag, maar dan in een veel kleinere opstelling.

Voor de destillatie

Voor deze destillatie heb ik de leerlingen gebruik laten maken van een glazen destilleeropstelling met een capaciteit van 2 Liter. Deze opstelling is vorig jaar ook gebruikt door leerlingen om gedroogde gember te destilleren.

start van de destillatie

De leerlingen hadden in totaal 60 gram fijngemaakte kaneelschors in de tussenbol van de destilleeropstelling gebracht. Ik had ze van tevoren al laten rekenen wat de te verwachten opbrengst kaneelolie zou kunnen zijn. Volgens de literatuur ligt de opbrengst van kaneelschors tussen de 0,5 en 1,0 %. Uit 60 gram zou je dus theoretisch 0,3 tot 0,6 gram etherische olie moeten kunnen destilleren.

Tijdens de destillatie

Dat zijn maar een paar druppels. De beschikbare tijd om te destilleren was beperkt. Na 50 minuten hebben de leerlingen de brander uitgezet en stopte de destillatie. Zoals verwacht hebben we een geringe hoeveelheid (een paar druppels) kaneelolie waargenomen. 

Na de destillatie: hydrolaat (troebel) en enkele druppels etherische olie

Kaneelolie heeft gemiddeld een hogere dichtheid dan water; 0.970-1.100 g/mL bij 25 °C. Dat maakt dat je eerst de etherische olie moet aftappen en daarna het hydrolaat. 

bewerkte afbeelding. bron:  nature-helps.com

De twee soorten kaneelolie (Cassia en Ceylon) worden door de leerlingen nog op  samenstelling onderzocht, en de resultaten van de aromatogrammen worden uitgewerkt. Wordt vervolgd.

Destilleren in opdracht

Citroenmelisse in de destilleerketel

Het afgelopen destilleerseizoen hebben we een groeiend aantal verzoeken gehad om aromatische planten te destilleren. Het begon in januari met de destillatie van een deel van de Noordmann spar die op de Coolsingel had gestaan, en een week geleden hebben we citroenmelisse gedestilleerd.

40 Kg gehakselde Noordmann spar

Het gaat dan om vaak grotere hoeveelheden waarvoor we een grote destilleerketel beschikbaar hebben. We kunnen dan de aangeleverde aromatische planten in één keer destilleren. In sommige gevallen is het belangrijk om het exacte massapercentage vast te stellen en de samenstelling van de etherische olie te laten analyseren. Belangrijke informatie voor de opdrachtgever.

Leeghalen van destilleerketel na de destillatie

Daar komt meer werk bij kijken dan je zo op het eerste gezicht zou denken. Na de voorbereiding(en) van de destillatie en de destillatie zelf, is het belangrijk om de ketel goed schoon te maken. De 300 Liter destilleerketel heeft in het midden een kantelpunt hierdoor wordt het leeghalen van de ketel vergemakkelijkt.

Destillatie van L.angustifolia

Ook de koelemmer moet niet vergeten worden. Hier kunnen nog resten etherische olie en hydrolaat in zitten die niet in de olie en het hydrolaat van een volgende destillatie terecht moeten komen. 

etherische olie van L.angustifolia

Wij vinden het leuk en interessant om aan de verzoeken gevolg te geven. We beoordelen uiteraard het verwachte resultaat en delen die ook met de opdrachtgever. Ook adviseren we over de oogsttijd en de eventuele voorbewerkingen die noodzakelijk zijn om tot een goed resultaat te komen.

Uitwerken van de destilleergegevens.

lavendelolie scheiden foto: Mirjam Bemelmans

Het is mooi om te zien dat we door onze expertise mensen die met aromatische planten werken op weg kunnen helpen. Dat kunnen plantenveredelaars zijn, projecten om de diversiteit te bevorderen, het verwerken van reststromen, kunstprojecten en waarschijnlijk nog veel meer. Verzoeken voor een destilleeropdracht kan via het formulier op onze  website of onze mailadres: indekoperenketel@gmail.com

Lavendelteelt aan de Moezel

Lavendelveld aan de Moezel  foto: Lemher Razejunge

Tijdens onze wandel- en fietsvakantie langs de Moezel kwamen we bij toeval een interessant project tegen van de Lehmer Razejunge. Lehmer is een plaatsje tussen Cochem en Koblenz gelegen midden in een wijnbouwgebied. De organisatie 
Lehmer Razejunge brengt kinderen en jongeren in aanraking met de wijnbouwtradities in het culturele landschap van de Moezelterrassen. 

Lavendel und naturkrauter fels terrasse aan de moselradweg

De Razejunge houden zich ook bezig met natuurbehoud en milieubescherming. Via verschillende projecten bevorderen ze de biodiversiteit van de flora en fauna. In dat kader zijn ze in 2014 gestart met het aanleggen van een 'Lavendel und naturkrauter fels terrasse' op een stenige helling waar vroeger druiven werden verbouwd.

 Aanplant Lavandula.angustifolia  foto: Lemher Razejunge

Het project is inmiddels 5 jaar verder en heeft zo is duidelijk geworden een behoorlijke bijdrage geleverd aan de biodiversiteit. Er zijn 5 keer meer vlindersoorten (27) waargenomen. Het aantal bijen en hommels is enorm toegenomen.

foto: Lehmer Razejunge

Lavendeloogst 2018 foto: Lehmer Razejunge

Er zijn in totaal 3200 lavendelplantjes geplant op een 2500 m2 steile stenige helling. Lavendel als keuze voor dit project is eigenlijk heel logisch. De omstandigheden op de berghellingen zijn mediterraan en vergelijkbaar met die van waar de plant van nature voorkomt.

Het vullen van de distilleerketel  foto: Lehmer Razejunge

Van de lavendel die jaarlijks geoogst wordt gaat een deel naar een lokale distilleerderij. De distilleerketel is met enige aanpassingen voor het stoomdestilleren van de lavendel geschikt gemaakt.

Het opvangen van het destillaat  foto: Lehmer Razejunge

Dat heeft in het begin van het project wel veel overleg en handmatige inspanning gekost om de lavendeldestillatie op een vakkundige manier uit te voeren. De alcohol uit gegist fruit distilleren vergt toch een heel andere techniek dan etherische olie uit lavendel destilleren.

Opbrengst lavendelolie  foto: Lehmer Razejunge

De lavendelolie wordt gebruikt om lavendellikeur van te maken. Een ander deel van de lavendeloogst komt terecht in geurzakjes en lavendelthee. 

Het moet een geweldig gezicht zijn als de lavendelplanten in juni/juli tussen het groen van de druivenbladeren hun mooie paarse bloemen in bloei hebben staan. Een mooi voorbeeldproject waarbij bevordering van de biodiversiteit, educatie en het maken van een lokaal product samengaan!