koelemmer foto Frank Stolvoort

zondag 13 juli 2014

Workshop lavandin destilleren

Voor het vierde jaar alweer organiseer ik workshops lavendeldestilleren. Dit jaar heb ik gebruik gemaakt van gedroogde lavandinbloemen voor de stoomdestillatie.

bloeiende lavandin bij kwekerij Viva lavendula
Ik heb de ketel gevuld met ruim 3 kg lavandinbloemen om voldoende olie te destilleren om de deelnemers aan de workshop allemaal een flesje olie mee naar huis te kunnen laten nemen. Lavandin, Lavandula x intermedia, is een cultivar die gekruist is om een hoge opbrengst aan olie te geven. Dat kan oplopen tot zo'n 3%, terwijl de olieopbrengst bij Lavandula angustifolia onder gunstige omstandigheden maximaal 1% haalt.
Ook is de samenstelling van de olie anders dan die van L.angustifolie.
florentijnse vaas
Tijdens de destillatie heb ik weer gebruik gemaakt van een florentijnse vaas. Wat opviel was dat er bij de start van de destillatie al heel veel olie meekwam. De workshopdeelnemers en ik waren enthousiast.
Naast uitleg van de techniek van het stoomdestilleren krijgen ze ook veel te horen over de lavendel zelf.
Bijvoorbeeld hoe en waar de plant de etherische olie aanmaakt. Maar omdat je stoomdestilleren eigenlijk ook met je neus doet we tijdens de workshop ook een aantal geursessies.
Ook heb ik de deelnemers op verschillende tijdstippen tijdens de destillatie laten ruiken aan het destillaat.



De hoeveelheid olie die tijdens de destillatie van de lavandin overkwam was zoveel dat ik halverwege moest stoppen om de florentijnse vaas over te gieten in een scheitrechter.
hydrolaat schenken in de florentijnse vaas
De destillatietijd was ook korter, namelijk ongeveer anderhalf uur. In totaal is er tijdens deze workshopmiddag 270 mL lavandinolie gemaakt. Ruim voldoende om de workshopdeelnemers een flesje mee naar huis te geven!
Lavandinolie
De vraag aan de deelnemers wat ze van de workshop vonden, leverde de volgende reacties op:

"Leuk om gezien te hebben"
"Proces gezien, toch anders als je met je neus erbij staat"
"Informatief, nu weet ik hoe het in elkaar zit"
"Heel blij, beinvloed door de geur, heel veel geleerd, mooie ervaring"
"Heel leerzaam, interessant en leuk"
"Praktisch verhaal, heel duidelijk, benieuwd naar de syllabus"
deelnemers workshop lavendeldestilleren 12 juli 2014
Kortom het was voor de deelnemers, voor mij en Catharina een geslaagde workshopmiddag.
Wil je nog meer lezen over deze workshop, Chantal een deelneemster heeft op haar weblog huis-tuin-en-keuken.blogspot.nl een uitgebreid artikel geschreven over deze middag  http://huis-tuin-en-keuken.blogspot.nl/2014/07/c-workshop-destilleren.html

zondag 15 juni 2014

Bloemen destilleren 3



Jamillah, één van de studentes die bij mij in april een workshop bloemen destilleren had gevolgd, had mij uitgenodigd voor de tentoonstelling: The making of a bulb flower landscape Hogeveense Polder recomposed. Ik was eigenlijk ook wel benieuwd naar de presentatie van de geur die Jamillah door enfleurage en maceratie aan de bloemenbollen bloemen had onttrokken.
potjes met maceraat en gedestilleerde enfleuraat
De potjes met maceraat en gedestilleerde enfleuraat waren goed zichtbaar op een witte ondergrond gezet.
Bij het maceraat van oa tulp en hyacint was de geur goed waarneembaar. Vooral gezien de beschikbare tijd die er was. Bij het destillatie van het enfleuraat http://nl.wikipedia.org/wiki/Enfleurage moest je bij het ruiken even door de alchollucht heen om de geur waar te nemen.
Er was redelijk wat belangstelling voor de tentoonstelling waarin 10 studenten van de kunstacademie aan dit project hadden meegedaan. Een aantal mensen heb ik wat uitleg kunnen geven over de scheidingstechnieken die waren gebruikt om de geurstoffen uit de bloemen te halen.



Om een van de scheidingsmethodes te laten zien had Jamillah een werkende destillatie van enfleuraat neergezet.
Tijdens de opening van de tentoonstelling hoorde ik dat de studenten nog door gaan op dit onderwerp. Ook Jamillah. Het zou mooi zijn als ze bij het macereren en enfleureren meer bloemen kan gebruiken om zo een sterkere geur te kunnen maken. De bloembollensector is zelf ook trouwens op zoek naar gebruiksmogelijkheden voor de bloemen die in het voorjaar gekopt worden.
In bovenstaand artikel uit een agrarisch tijdschrift blijkt dat er plannen zijn om uit bloemblaadjes stoffen te gaan winnen die medisch toepasbaar zijn. Als voorbeeld noemt het artikel de stof galantamine uit narcissen dat in een medicijn voor Alzheimerpatienten wordt gebruikt. Er is dus nog veel te doen om afvalstromen in deze sector nuttig te gaan gebruiken
 kleurstoffen uit bloemblaadjes door extractie met alcohol        






maandag 2 juni 2014

Lariksoogst 2014

Het voorjaar is een goede tijd om takken van naaldbomen te oogsten. Dit vanwege het gehalte aan etherische olie in deze periode. Vandaar dat ik tijdens het hemelvaartsweekend verspreid over 2 dagen 35 kg Lariks heb geoogst. De takjes zijn bij thuiskomst gelijk met de hakselaar kleiner gemaakt.
fijngehakselde lariks
En de fijngehakselde lariks is daarna gelijk gedestilleerd. De opbrengst aan etherische olie is niet zo hoog, namelijk 0,15 -0,3%. Voor een optimale opbrengst moet je na de eerste destillatie een dag later nog een tweede uitvoeren. Deze kennis had ik van Robert Seidel van de Essential Oil Company (V.S.) opgestoken.
Het heeft namelijk te maken met het feit dat de naalden van de Lariks een soort beschermend waslaagje hebben. Doordat de naalden tijdens de eerste destillatie door de stoom bevochtigd zijn kan de stoom bij de tweede destillatie nog beter in de naalden doordringen.
Hierdoor ben ik in totaal 3 dagen bezig geweest met destilleren. Het destillaat heb ik opgevangen met een scheitrechter ivm de verwachte opbrengst aan olie. Per destillatie was dat niet meer dan 15 mL.
Nadeel van het werken met een scheitrechter ipv een florentijnse vaas is wel dat je op tijd het hydrolaat moet aftappen om overstroming te voorkomen. Uiteindelijk kon ik na 3 dagen oogsten, hakselen en destilleren 8 flesjes van 5 mL met Lariksolie vullen.
opbrengst van 18 kg lariks
Bij het vullen en filtreren van de olie verlies je altijd wat olie. In totaal had ik een opbrengst van 45 mL olie uit 35 kg fijngehakselde Lariks. Dat is een opbrengst van 0,13 %. Naast de olie heb ik ook nog 12 flessen van 750 mL hydrolaat verzameld. Al met al een redelijke opbrengst. Ik heb in ieder geval genoeg om aan de liefhebber van deze unieke olie te verkopen. Dit is wat een leverancier over lariksolie schrijft:
 
Met de lariksolie hebben we wel een wondermiddeltje in huis:
Larixolie geeft meer zelfvertrouwen en kracht bij nieuwe activiteiten. Werkt verlichtend bij depressies en een onbehagelijk gevoel.

Meer info over de toepassingsmogelijkheden van Larikshydrolaat vind je op:
http://indekoperenketel.blogspot.nl/2013/11/toepassingen-van-larikshydrolaat.html