koelemmer foto Frank Stolvoort

woensdag 21 augustus 2013

Lavendelworkshop en opbrengst lavendeloogst 2013

florentijnse vaas met hydrolaat en lavendelolie
Afgelopen zaterdag gaf ik al weer de laatste lavendelworkshop van het jaar. Alle lavendel die ik begin juli met hulp van vrijwilligers had geoogst in Chaam is nu gedestilleerd.
Lavendeloogst in Chaam juli 2013
Tijdens de workshop heb ik uit 15 kg, het oorspronkelijke gewicht van de versgeplukte lavendel, 130 mL etherische olie kunnen destilleren. Ik heb de deelnemers aan de workshop gevraagd om tijdens de destillatie op verschillende tijdstippen te ruiken aan het destillaat.
Destillaat druppelt uit de koelemmer

Dit was het resultaat:
Begin van de destillatie:  harsachtig, muf
Na één uur destilleren:    schoonmaakachtig
Na ongeveer 2 uur:        mentholachtig
Einde van de destillatie:  lavendelachtig

Schema stoomdestillatie

Na afloop van de workshop heb ik de deelnemers om hun reactie gevraagd. Dit waren hun reacties op de workshop:
"Heel erg boeiend en interessant."
"Ik vind het chemische aspect heel erg leuk"
"Heel leuke aanvulling op cursus 'bloesemtherapie'
"Ik wilde graag een destillatie zien. Nu is te zien hoe het in het echt gebeurd"
Opbrengst lavendelolie van één destillatie
Na de workshop had ik een overzicht van de totale hoeveelheid olie die ik uit de lavendeloogst heb kunnen halen. Van de in totaal 120 kg vers geplukte lavendel heb ik 1110 mL etherische olie kunnen destilleren. Omgerekend is dat een opbrengst van 0,925%. Een veel hogere opbrengst dan de 0,8% van vorig jaar!!!
Ik ben dan ook erg benieuwd over er verschillen zijn in de samenstelling  tussen de olie van 2012 en 2013.

donderdag 8 augustus 2013

Pluk & plenty en Kruidenrijk

Vorige week hebben Catharina en ik aan een landervaringsweek meegedaan bij Aarde-werk de Stegge in Winterswijk. www.aarde-werkdestegge.nl
geoogste citroenmelisse bundelen


 De week was een geweldige ervaring, vooral waar het gaat om planten kweken, compost maken en snoeien. Voor mij een andere manier met planten omgaan dan oogsten en destilleren.
Geinspireerd door deze week zijn we de afgelopen dagen twee projecten in de buurt gaan bezoeken.
Courgettes
Het eerste heet Pluk & Plenty. http://www.plukenplenty.nl/ 
Pluk en plenty is een initiatief van Tom en Thomas en is een mooie combinatie van een groente-tuin, -winkel. Bovendien kan je er terecht voor een stukje taart, thee of soep. Alles biologisch en vers geplukt! 
Goudsbloemen plukken
Het leuke is dat je zelf de planten die je nodig hebt kan plukken. Daar hebben we natuurlijk gebruik van gemaakt. Catharina had nog wat goudsbloemen nodig voor een thee-mengsel en voor de avondmaaltijd zochten we nog wat groenten uit.

Afgelopen dinsdag zijn we langs geweest bij Yvonne Maessen van Het Kruidenrijk. http://www.kruidenrijk.nl/ 
Het kruidenrijk is al 25 jaar een educatief en productief kruidenbedrijf, waar je ook een driejarige Vakopleiding Kruidengeneeskunde kan volgen. Yvonne had met een groepje cursisten in juni een workshop lariksdestilleren bij mij gevolgd, en wij vonden het wel interessant om eens te gaan kijken in de kruidentuin.

De grote kruidentuin stond volledig in bloei. Er werd dan ook hard gewerkt om bloemen- en plantendelen te oogsten. Het Kruidenrijk werkt volgens de biologische methode (eco) dus zonder kunstmest en bestrijdingsmiddel.
Geoogste munt, duizendblad, slangenkruid, guldenroede en bloemen van kaasjeskruid
bloemen kaasjeskruid
Een groot deel van de planten worden gedroogd op een grote droogzolder. Met het warme weer van de afgelopen dagen niet zo'n probleem, maar als het vochtiger wordt moeten er vochtvreters worden ingezet.
Droogzolder
Een andere manier om de geoogste kruiden te verwerken en te kunnen gebruiken is het maken van tincturen.
In een kas op het terrein stond dan ook een flinke verzameling potten waarin de tincturen worden gemaakt.
Aan het einde van ons bezoek konden we het niet nalaten om een aantal zalfjes te kopen. Al was het alleen maar om de schrammen die we bij de landervaringsweek in Winterswijk hadden opgelopen te verzorgen.

zaterdag 27 juli 2013

Chaamse lavendel deel 3

plm 21 Kg lavendel (plukgewicht)
Afgelopen week heb ik benut om een flinke hoeveelheid in Chaam geoogste lavendel te destilleren. Door het warme weer, 30 tot 35 graden Celcius, ging het opstarten van de destillatie (aan de kook brengen van het water) behoorlijk snel.
gedroogde Lavendula angustifolia var. little Lady
De koeling tijdens het destillatieproces daarentegen vergde wat meer aandacht, om te voorkomen dat het destillaat niet warm (plm 30-40 graden Celcius) maar heet zou worden.
destillatieopstelling: destilleerketel en koelemmer
Uitloop koelemmer en florentijnse vaas
Tijdens de destillaties bleek dat de capaciteit van de florentijnse vaas eigenlijk te klein is. Door de destillatie even te stoppen en de vaas te legen in een scheitrechter kon ik voorkomen dat er olie met het hydrolaat zou ontsnappen. Voor de destillatie van deze hoeveelheden lavendel (20-24 kg per keer) heb ik eigenlijk een scheitrechter nodig met een inhoud van 1000 mL. Tijdens de laatste destillatie heb ik een klein filmpje gemaakt waarin de werking van de florentijnse vaas goed te zien is.
Het hydrolaat verlaat de florentijnse vaas via een buisje en de olie die op het hydrolaat drijft blijft achter.
Opbrengst aan lavendelolie van één destillatie
Per destillatie had ik een gemiddelde opbrengst van 200 mL lavendelolie. Nu ik bijna alle Chaamse lavendel van de oogst van dit jaar gedestilleerd heb kan ik wat meer zeggen over de totale opbrengst. In 5 destillaties, waarvan 2 tijdens een workshop heb ik 980 mL olie gedestilleerd.
Schoonmaak van de destilleerketel na de destillatie
Met nog ongeveer 12 Kg lavendel (plukgewicht) te destilleren kom ik ruim boven 1 liter olie. Van de olie die ik nu heb stuur ik een monster naar www.pyrenessences.com om het te laten analyseren op samenstelling.
Ik ben benieuwd in hoeverre de samenstelling afwijkt van die van de oogst van 2012.
Lavendel na de destillatie
De verzamelde lavendelolie zal ik vanaf nu één maand laten rijpen. Eind augustus is de olie, als ik de analyseresultaten binnen heb, geschikt voor de verkoop. Er is nu al belangstelling voor de nieuwe oogst!
Lavendelolie oogst 2012
 Mocht je bij het lezen van dit artikel interesse hebben gekregen, stuur dan een mailtje naar:
ploegerhenk@hotmail.com Ik vraag € 14,- (excl. verzendkosten) voor een flesje van 10 mL.