Kruidenwandeltocht in Transylvanië

In de afgelopen vakantie ben ik samen met Catharina naar Roemenië afgereisd. Vooral één onderdeel in de reis sprak mij nogal aan, namelijk een kruidenwandeltocht. De reis werd georganiseerd door Bori Szabo. Bori is een Hongaarse Roemeense van geboorte en woont in Tilburg.

Catharina en Bori met versgeplukt blauwe distel

Als je meer wil weten over de reizen die Bori organiseert ga dan naar www.yogibori.ro
Voor deze wandeltocht door de bergen van Parajd (Praid) naar Siklod had Bori een kruidendeskundige, Tunde, uit Boedapest laten komen.

blauwe distel

Tunde bleek een hele deskundige vrouw, die zelf haar bachbloesem essences maakt. Ze heeft daar een aparte Hongaarse methode voor.
Tijdens de wandeltocht naar Siklod (www.siklodiszallasok.hu) verzamelde we diverse plantensoorten.
De blauwe distel was daar één van. Daarnaast hebben we duizendblad, sint-Janskruid, heermoes, oregano (Marjolein), munt en agrimonie geplukt.

Tunde vertelde ons veel over de geneeskrachtige werking van alle planten. Duizenblad zo vertelde ze, is een goed geneesmiddel voor heel veel (vrouwen)kwalen.

drogend duizendblad

Aangekomen in Siklod werden we onthaald door de pensionhouder Csaba met een eigengestookt glaasje palinka. Dit is een drankje dat wordt gestookt van pruimen die in het najaar van de boom vallen.


Siklod is een dorp waar het lijkt alsof de tijd 100 jaar is stil blijven staan. Maar goed ook, want voor mensen die duurzaam en zelfvoorzienend willen gaan wonen en leven is er nog veel te leren!


geplukte munt

Tijdens de wandeltocht is er ook veel verteld over hoe je de kruiden kan verwerken en toepassen. Munt bijvoorbeeld. Je kan de plant drogen en er een thee van zetten. Als je de munt op je huid wil gebruiken is het handig om de geplukte munt op een andere manier te verwerken. Tunde gaf ons het volgende recept:

Breng in een pot van donker glas zoveel mogelijk munt  Vul de pot met een olie bij voorkeur amandelolie  Zet de pot op een zonnige plek in de vensterbank  Laat de pot daar 1 maanmaand staan zonder erin te roeren  Gebruik een zeef om planten en olie van elkaar te scheiden  De olie is nu gebruiksklaar

Dit proces, het weken van plantenmateriaal door het in een basisolie te leggen, waardoor er een aftreksel ontstaat, heet macereren.

sint-Janskruid

Na terugkomst in Parajd (Praid) hebben we de kruiden gedroogd en een aantal dagen later kleiner geknipt om ze mee te kunnen nemen naar Nederland. Ik vond het een boeiend en erg leerzame kruidenwandeltocht en wellicht kom ik nog een keer terug om van een aantal in het wild groeiende planten etherische olie te destilleren.

 Distilleerketel om palinka te stoken

Misschien met een Transylvaanse omgebouwde distilleerketel!




Workshop lavendeldestilleren

vers geplukte lavendel

Op zaterdagmiddag 7 juli heb ik een workshop lavendeldestilleren gehouden.Tijdens deze workshop werd gestart met het destilleren van gedroogde lavendel. Dit was lavendel die ongeveer een week eerder bij lavendelkwekerij Lavendelplus was geplukt.

gedroogde lavendel

Bij de start van de workshop ging er ongeveer 2,5 klapkrat in de destilleerketel.
Tijdens het destilleren kregen de workshopdeelnemers uitleg over de techniek van het stoomdestilleren.

Uitleg over de alambiek

Nadat de destillatie op gang gekomen was kon ik de werking van de florentijnse vaas laten zien.

Ook kregen de deelnemers veel te horen over lavendel zelf en was er een reuk-sessie met verschillende soorten lavendelolie, waaronder een vervalste olie.

De deelnemers hadden veel interesse in hoe ze zelf aan de slag kunnen gaan om etherische olie te destilleren. Hierbij kwam het boekje Aetherische Ole selbst herstellen van Bettina Malle en Helge Schmickl van pas.

Dit boekje is bijzonder handig voor mensen die willen starten met het zelf destilleren van etherische olien. Van de wok-methode tot het gebruik van een koperen destilleertoestel volgens Leonardo da Vinci (Leonardo classic). Meer info: www.aetherischesoel.at

Aan het einde van  de workshop was er voldoende lavendelolie gedestilleerd om iedereen een flesje van 10 mL mee te geven. Vooral door het enthousiasme van de deelnemers kan ik spreken van een zeer geslaagde workshop!

Destillatie van Ulvenhoutse lavendel

Op donderdag 5 juli ben ik gestart met het destilleren van de lavendeloogst van dit jaar.

Ik heb een deel van de Ulvenhoutse lavendel, Lavandula angustifolia var. little lady, 4 klapkratten in totaal gedestilleerd.

Vers geplukt 4 kg per klapkrat, in totaal dus 16 kg lavendel.
Om de deksel van de destilleerketel stoomdicht aan te sluiten op ketel gebruik ik aluminiumtape.
Dit keer heb ik een traditionele methode waarbij gebruik gemaakt wordt van deeg toegepast.

Tijdens het destilleren bleek dat toch niet zo´n succes. Er ontstonden stoomlekken die niet of nauwelijks meer dicht te maken waren. Gelukkig was dit aan het begin van de destillatie waardoor ik de afdichting zonder veel verlies aan stoom, en dus ook etherische olie, kon vervangen door aluminiumtape.

florentijnse vaas

Tijdens de destillatie heb ik gebruik gemaakt van een florentijnse vaas om hydrolaat en olie van elkaar te scheiden. De olie was in het begin bijna kleurloos en werd naarmate de destillatie vorderde steeds geler van kleur.

Na 30 minuten destilleren

Na 60 minuten destilleren

Na 60 minuten heb ik de destillatie even stil gezet om de inhoud van de florentijnse vaas over te brengen in een scheitrechter. Dit omdat de scheidingscapaciteit van de florentijnse vaas bereikt was.



Na 2 1/2 uur destilleren ben ik gestopt. Resultaat:

Ongeveer 140 mL lavendelolie en 7 Liter lavendelhydrolaat.

Deze opbrengst van 16 kg lavendel komt overéén met 0,88%. Minder dus dan de 1 % die ik

verwacht had. Dat kan meerdere oorzaken hebben. Voor de hand ligt dat er bij stoomlekken in het begin van de destillatie olie verloren is gegaan. Hopelijk zal dat niet al te veel gebeuren bij de 84 kg lavendel die ik nog moet gaan destilleren!