Lavendeloogst 2012 in Ulvenhout

Dit jaar had ik het plan opgevat om meer lavendelolie te gaan destilleren dan vorig jaar.

Hiervoor had ik een afspraak gemaakt met lavendelkwekerij Lavendelplus in Ulvenhout.
In 2011 had ik daar al wat lavendel geknipt.


 

Lavandula angustifolia var. little lady


Eind juni begin juli is zo ongeveer de pluktijd. Het is voor een deel afhankelijk van het weer.
Dit jaar heb ik, vanwege de hoeveelheid lavendel die ik nodig heb, de hulp van vrijwilligers ingeroepen om te helpen met plukken.

In ruil voor een middagje plukken krijgen ze in augustus een workshop lavendeldestilleren aangeboden. Het aantal aanmeldingen, met hulp van een regionale krant, was boven verwachting.

Omdat we tijdens het plukken met niet meer dan 8 personen het terrein op kunnen heb ik een

aantal mensen die mee wilden doen moeten teleurstellen.

Vrijdagmiddag 29 juni zijn we aan de slag gegaan met enthousiaste vrijwilligers. Het doel was om 12 klapkratten lavendel te oogsten. Dat is omgerekend 50 kg lavendel. De lavendel die we geplukt hebben, L.angustifolia var. little lady, stond er perfect bij. Als de plant nog niet helemaal in bloei staat dan bevat ze de meeste etherische olie. Het is ook belangrijk om vroeg in de middag de oogsten, omdat de plant dan ook de meeste etherische olie bevat.

Maandagmiddag ga ik met een tweede groep vrijwilligers eenzelfde hoeveelheid lavendel oogsten om zo in totaal 100 kg lavendel binnen te halen. Hiermee moet het mogelijk zijn om 1 liter lavendelolie te destilleren.

Het is nog wel een logistieke puzzel hoe ik deze hoeveelheid lavendel op een nette manier te drogen leg.

Larix destilleren deel 2

De zonnige en warme dagen voor en tijdens het pinksterweekeinde leken mij een geschikt moment om wat meer Lariks te gaan 'oogsten' en destilleren. Deze activiteit had ik een aantal dagen eerder al kenbaar gemaakt aan de boswachter. Catharina had ook wel zin om 's ochtends mee te gaan naar de Chaamse bossen en wat gezonde lucht op te snuiven.

Over een bospad hangend vonden we een grote Lariks die aan het rode merk te zien toch gekapt moest worden.

Met een paar kleine lariksboompjes erbij hadden we in totaal 4 klapkratten vol. Genoeg om de destilleerketel mee te vullen. In de middag heb ik deze hoeveelheid lariks fijn gemaakt met een hakselaar.

Ik had in totaal 16,5 kg fijngehakselde lariks om te destilleren. Net als bij de vorige destillatie heb ik op het metalen rooster in de ketel een vitrage-achtige stof gelegd om te voorkomen dat een klein deel van de gehakselde lariks door het rooster heen zou vallen.

Na alle verdere andere voorbereidingen voor de destillatie, zoals het vullen van de koelemmer met heet en koud water, en niet onbelangrijk het afdichten van de ketel met aluminiumtape, kon de destillatie beginnen.

De begintemperatuur (van de lucht) was 's middags al gestegen naar 30 graden Celcius.

Bij 36 graden Celcius, tien minuten voordat het destillaat overkwam, was er al een bloemige geur waar te nemen. Het destillaat kwam over bij 94 graden Celcius.

Voor het opvangen van het destillaat heb ik gebruik gemaakt va een scheitrechter ipv een florentijnse vaas. Dit vanwege de lagere opbrengst aan etherische olie.

De olie was in het begin van de destillatie kleurloos en veranderde geleidelijk in een licht gele kleur. Ook de geur veranderde van de licht bloemige geur in een wat zwaardere kruidige dennenachtige geur.

Na twee en een half uur destilleren ben ik gestopt. Van de 16,5 kg fijngehakselde lariks heb ik ongeveer 20 mL etherische olie kunnen destilleren, genoeg voor 2 flesjes. Een opbrengst dus van iets meer dan 0,1%. Lariksolie blijft daardoor een exclusieve olie.

Larix, wild - Chi 2,5 ml

Etherische olie van Larix decidua

Artikelcode: 3210PRO

Chi een bekende leverancier van etherische olie verkoopt ze dan ook in flesjes van maar 2,5 mL! 

Met de lariksolie hebben we wel een wondermiddeltje in huis:

Larixolie geeft meer zelfvertrouwen en kracht bij nieuwe activiteiten. Werkt verlichtend bij depressies en een onbehagelijk gevoel. Meer info:

www.anthemis.nl/aroma/larix.htm

Larix destilleren

Ik was al een tijdje van plan Larix te gaan destilleren. De larix ook wel lork genoemd, is een bijzondere naaldboom, omdat deze boom z'n naalden in het najaar verliest. Het voorjaar is dus een goede tijd om verse larix naalden te oogsten. Meer info: http://nl.wikipedia.org/wiki/Lariks

 

In de Chaamse bossen heb ik in de vroege ochtend, met toestemming van de boswachter, een aantal kleine boompjes en grote laag hangende takken geknipt. In totaal 2 klapkratten vol.



Deze oogst heb ik bij thuiskomst direct verwerkt, dat wil zeggen kleiner gemaakt met een hakselaar. Dit is nodig om ervoor te zorgen dat de stoom tijdens het destilleren de etherische olie goed kan vrijmaken uit de plantendelen. Om ervoor te zorgen dat deze fijn gehakselde Larix niet door de gaatjes in de kolom van de alambiek vallen heb ik een stukje grofmazige stof gebruikt.

De kolom gevuld met 2 kg Larix naalden en ook een paar gehakselde dunne stammetjes.

Vanwege de koele buitentemperatuur heb ik de destillatie in de keuken op het gasfornuis uitgevoerd.



aansluitingsslangen koelemmmer



Dat is eigenlijk een heel gedoe, omdat de plank waar het gasfornuis op staat ondersteuning nodig heeft vanwege het gewicht van de alambiek plus inhoud.

Op het moment dat de thermometer in de top van de alambiek 40graden Celcius had bereikt was er uit de uitloop van de koelemmer al een geur waarneembaar.

Deze geur is het beste te omschrijven als: licht bloemig/harsachtige lucht. Na het overkomen van het eerste destillaat bij zo'n 94 graden Celcius veranderde deze lucht in een scherpere bloemige/ harsachtige lucht. Na twee uur destilleren, en 3 wijnflessen gevuld te hebben met hydrolaat, rook ik een droge sauna-lucht.

Voordat ik met de destillatie begonnen was had ik eigenlijk geen idee met wat voor soort opbrengst aan etherische olie rekening moest houden. Het is natuurlijk ook erg afhankelijk van allerlei factoren waaronder klimaat. Wat dat betreft (weinig zonuren) zou er niet gek veel olie te verwachten zijn.

De opbrengst kwam uit op zo'n 4 mL. Door het verlies aan olie tijdens het overbrengen (er blijft altijd wat olie aan de wanden van de scheitrechters plakken) kon ik 2 mL olie in een druppelflesjes stoppen. Informatie over Larixolie is slecht te vinden, maar het pas door mij aangeschafte boekje 'Atherische Ole selbst herstellen' gaf mij de nodige informatie.

In dit boekje staat bij Larix, Larix decidua, dat het stoomdestilleren van verkleinde naalden en takken een opbrengst van 0,15-0,3 % geeft. Dat klopt dus aardig met de opbrengst die ik had, namelijk 4 mL uit 2 kg: komt overéén met ongeveer 4/2000x 100% = 0,2%. Wil ik meer olie produceren dan zal ik  mijn grotere ketel moeten gebruiken. De capaciteit van deze ketel (75 Liter) is tien keer groter dan die van de alambiek, dus het moet mogelijk zijn om 40 mL in één keer uit 20 kg gehakselde Larix te destilleren. De verzamelde olie rook na het destilleren bijzonder. Mijn vrouw had het over: fris en schoon, opgeruimd. Wie wil z'n huis daar niet naar laten ruiken? 

Reden genoeg om tzt nog een keer Larix te gaan destilleren.

Aan het boekje 'Atherische Ole selbst herstellen' geschreven door Bettina Malle en Helge Schmickl ga ik nog een artikel (recensie) wijden.

Andere info over Larixolie vond ik op: http://www.anthemis.nl/aroma/analysetholie/analyseLarix.htm

http://www.anthemis.nl/aroma/larix.htm