Gilze geurig en kleurig met Lariks olie en hydrolaat

In het laatste weekend van mei was de tijd aangebroken voor de Lariks oogst 2016. Na een koud en nat voorjaar waren er nu een paar weken geweest met warm en zonnig weer. De ideale groeiomstandigheden voor de Lariks in het Chaamse bos. Henk heeft verschillende generaties Lariks uit het Chaamse bos gehaald met de fietskar. We hebben met een oogst van vier kratten Lariks takken en naalden een goede opbrengst olie verkregen van wel rond de 20 mL. Ook hebben we van de verse oogst wat flessen Lariks hydrolaat opgevangen.

Catharina hakselt

Henk stopt Lariks in de ketel

Ruim 100 (!!) belangstellenden bezochten de destilleerwerkplaats tijdens het weekend van Gilze Geurig en Kleurig. Dit jaarlijkse evenement wordt in juni georganiseerd door de tuinclub Gilze en we deden voor de eerste keer mee met de Open Tuindag. Want veel 'tuin' hebben we niet bij de destilleerwerkplaats, alleen twee bakken met kruiden die zorgen voor de verse kruidenthee het hele seizoen.

Gilze Geurig en Kleurig 2016

veel belangstelling

Gilze Geurig en Kleurig 2016

Gilze Geurig en Kleurig 2016

Gilze Geurig en Kleurig 2016

ontvangst

Gilze Geurig en Kleurig 2016

Henk gaf uitleg over de techniek van het destilleren. We hebben weer zo'n 20 mL Lariksolie weten te produceren in dit weekend. We konden de Lariks laten zien en vooral ruiken. "Ik ruik echt ons bos", was een uitspraak die Catharina veel hoorde bij de flesjes met Lariksolie. Ook had Henk een kleine demonstratie opstelling met BIO lavandin uit Frankrijk aan staan. En nog een aroma verdamper erbij, zorgde ervoor dat de hele destilleerwerkplaats gevuld was met heerlijke geuren.

drankjes staan klaar

Pesticiden in citrusschillen

Bloeiende Citrus limon (citroen) in de botanische tuin in Linz

Uit citrusschillen, zoals van de sinaasappel en citroen, kan je heerlijk geurende etherische olie winnen. In oktober heb ik door middel van stoomdestillatie uit sinaasappelschillen ongeveer 100 mL olie kunnen winnen. http://indekoperenketel.nl/analyse-van-sinaasappelolie/

Uit analyse bleek dat er in de etherische olie 4 soorten pesticiden zaten. De aanwezigheid van deze pesticiden heeft uiteraard te maken met de teeltwijze van de sinaasappels.

Een tijdje geleden viel mijn oog de produktlabel van een zakje met 5 citroenen. Op de label is te lezen dat de schil is behandeld met Imazalil, Propiconazole en  Fludioxonil. 

Dit las ik op wikipedia over de stof Imazalil:

Imazalil wordt ook gebruikt om aardappelen, citrusvruchten en andere vruchten na de oogst tegen schimmels te beschermen. Van vruchten die met imazalil zijn behandeld, mogen de schillen niet gegeten worden.

Imazalil

Over Propiconazole:
In de land- en tuinbouw wordt propicanozool gebruikt bij de teelt van graangewassen en de graszaadteelt, tegen gele of bruine roest en echte meeldauw. Propiconazool is een matig toxische stof. Ze is wel giftig voor waterorganismen. In watersediment en in de bodem is ze vrij stabiel en breekt ze slechts langzaam af.

propiconazole

Over Fludioxonil:
Het wordt gebruikt voor het behandelen van zaaizaad van granen en (gewoonlijk in combinatie met een ander fungicide zoals cyprodinil) op vele groenten- en fruitteelten en sierplanten.Het risico voor vogels, bijen, aardwormen en andere bodemorganismen is laag; voor vissen en ongewervelde waterdieren is het risico wel hoog en bij het verspuiten moet men maatregelen treffen om te vermijden dat het product in het water terechtkomt.

fludioxonil

Dit waren de vier pesticiden die in de sinaasappelolie gevonden werden:

	Presence of :-
1.	Chlorpropham 0.01 mg/kg-
2.	Chlorpyriphos Ethyl- 3.0 mg/kg-
3.	o-Phenylphenol 0.96 mg/kg-
4.	Pyrimethanil 0.60 mg/kg

Hiervan wordt nummer 3 aan de waxlaag van de schil toegevoegd om de houdbaarheid te bevorderen. De drie andere pesticiden hebben andere functies en worden tijdens de groei op de plant gespoten. Dat zijn dus stoffen die via de plant uiteindelijk in de schil en de olie terecht komen. 

De aanwezigheid van deze pesticiden maakt de olie ongeschikt voor inwendig en uitwendig gebruik. Bijvoorbeeld zoals aromatherapeuten deze olie toepassen in de praktijk. Reden genoeg om etherische olie te kopen die gedestilleerd is van planten die biologisch geteeld zijn. 

Op wikipedia staat dat als het pesticide imazalil is gebruikt, de schil niet gegeten mag worden. Mensen die citrusschillen gebruiken voor consumptieve doeleinden zouden daar beter op gewezen kunnen worden. 

foto: wikipedia

De hoogste tijd dus dat de citrus-telers overgaan op biologische teelt zodat de schil geen (chemisch) afval maar een waardevolle grondstof gaat worden!

Lariksoogst 2016

Al een aantal jaren maak ik van uit het nabijgelegen Chaamse bos olie en hydrolaat uit naalden en takjes van de Lariks (Larix decidua).

Afgelopen zaterdagochtend heb ik in totaal vier klapkratten met lariks geoogst en daarna gehakseld voor de destilleerwerkplaats.

Wat opviel was dat de lariks tijdens de groei van de afgelopen maand behoorlijk veel naalden had ontwikkeld. Met het zonnige weer voorafgaand aan de oogst zou dat wel eens een goede opbrengst aan olie kunnen geven.

De inhoud van vier klapkratten met gehakselde lariks past precies in de destilleerketel en heeft een gewicht van ongeveer 16 kg. 

Lariksproject 6 en 7 juni 2015

Tijdens het hakselen had ik al de 30 Liter water voor de stoomdestillatie aan de kook gebracht, waardoor na het vullen en afplakken van de ketel het niet lang duurde voordat de destillatie op gang kwam.

koelemmeruitloop met scheitrechter

Vanwege de te verwachten opbrengst heb ik voor het opvangen van het hydrolaat en de olie gebruik gemaakt van een scheitrechter. Nadeel is wel dat je tijdens het destilleren de scheitrechter voortdurende moet legen. Daarom gebruik ik bij hogere opbrengst zoals bijvoorbeeld de destillatie van lavandin een florentijnse vaas waarbij de scheiding tussen etherische olie en hydrolaat continue kan plaatsvinden.

Na twee uur destilleren ben ik gestopt en kon ongeveer 3 Liter larikshydrolaat afvullen in gesteriliseerde flessen. De olie heb ik verzameld in een kleinere scheitrechter. De destilleeropstelling heb ik een nacht laten staan. Op zondag heb ik nog een uur gedestilleerd om het restant aan etherische olie uit de vochtig geworden lariksnaalden te halen. Deze methode pas ik bij het destilleren van alle naaldbomen toe.

Aan het einde van de tweede destillatie kon ik 4 flesjes van 5 mL vullen met heerlijk ruikende lariksolie. Een opbrengst dus van 20 mL. Dat is meer dan voorgaande jaren. Het vermoeden wat ik had klopte dus aardig.

Na het destilleren komt toch het onvermijdelijke opruimen en schoonmaken van de ketel. Voor het overgebleven plantenmateriaal mogen we gebruik maken van een heel mooi gesitueerde composthoop achter de destilleerwerkplaats!

composthoop