Destillatiedag bij De Levensboom 2: Melisse hydrolaat

Voor het middagdeel van de destillatiedag bij De Levensboom vroeg Madeleine mij of het mogelijk was om citroenmelisse-hydrolaat te maken. Het centrum De Levensboom heeft een mooie medicinale plantentuin dus aan versgeplukte citroenmelisse geen gebrek.

Dat leek me een goed idee, om de cursisten ook te laten zien hoe je van verse planten hydrolaat maakt. Het was per slot van rekening een destillatiedag. Na de lunchpauze zijn een aantal deelnemers gaan plukken en had ik onderwijl de koperen destilleerketel en het benodigde glaswerk, wat in de ochtend gebruikt was voor de destillatie van gedroogde Lavandinbloemen, schoon gemaakt.

Foto: Madeleine Kerkhof Knapp-Hayes

De twee kratjes met citroenmelisse hebben we niet gewogen, maar we hadden zo bij benadering 1,5 - 2 kg vers kruid tot onze beschikking om de ketel mee te vullen.

Foto: Madeleine Kerkhof Knapp-Haye

Foto: Madeleine Kerkhof Knapp-Hayes

Na het afplakken met aluminiumtape kon het gas weer onder de ketel worden aangestoken. Na een tiental minuten kwam het heerlijk naar citrus geurende hydrolaat uit de koelemmer druppelen.

De destillatie hebben we zoals dat bij het maken van hydrolaten hoort langzaam uitgevoerd. Het hydrolaat kwam dus niet in straaltjes maar druppelsgewijs uit de koelemmer. Om het proces continue, dus zonder tussentijds aftappen van hydrolaat, te laten verlopen hebben we de florentijnse vaas gebruikt.

De destillatie van citroenmelisse was niet nieuw voor mij. 

Uitleg over CO2 extracten door Madeleine

Na twee uren destilleren hebben ruim 2,5 Liter hydrolaat opgevangen. Voldoende voor Madeleine om alle deelnemers aan de destillatiedag een flesje mee te geven. Ik ben benieuwd wat hun ervaringen en toepassingen zullen zijn. Zoals ik vorig jaar al in mijn blog schreef: is volgens Jeanne Rose expert op het gebied van hydrolaten, melisse hydrolaat, geschikt voor:

This wonderfull fresh, lemonscented water is used for sensitive or aging skin, or sprayed down the throat for many kinds of throat infections 

foto: Kees Kerkhof

Catharina en ik vonden deze dag waarin we 2 destillaties hebben kunnen laten zien meer dan geslaagd. Het enthousiasme van de deelnemers was aanstekelijk en inspirerend. Uit de evaluatie bleek dat wij niet de enigen waren die dat vonden. De deelnemers waren onverminderd positief en waardeerden Madeleine en mij met een 8,5 - 9. Voor herhaling vatbaar dus!

Destillatiedag bij De Levensboom 1: BIO LAVANDIN olie

Madeleine Knapp Hayes had mij begin dit jaar gevraagd om aan een destillatiedag mee te werken.
 Madeleine heeft een centrum voor Complementaire zorg De Levensboom die gevestigd is in Wernhout NB. Ze heeft heel veel ervaring en kennis in het toepassen van etherische olie en hydrolaten in de zorg, en heeft hierover een handboek geschreven voor de professional in de complementaire zorg. 

Het eerste deel van de destillatiedag van afgelopen zaterdag heb ik samen met Catharina verzorgd. Tijdens het tweede deel heeft Madeleine de cursisten kennis laten maken (vooral het ruiken) met etherische oliën die door CO2 extractie zijn gemaakt. We zijn gestart met de destillatie van bio Lavandin uit Mevouillon (Frankrijk) We hebben hiervoor een koperen alambiek van 20 Liter gebruikt.

Uitleg over het stoomdestilleren met een alambiek

In de alambiek was plek voor 900 gram gedroogde lavandin.

Foto: Madeleine Kerkhof Knapp-Hayes 

Na het afplakken met aluminiumtape, om de ketel stoomdicht te maken, kon de destillatie beginnen. Ik had het water in de destilleerketel al voorverwarmd dus het duurde niet lang voordat de eerste druppels destillaat uit de koelemmer kwamen.

Voor het opvangen en scheiden van de olie en het hydrolaat heb ik gebruik gemaakt van een florentijnse vaas. 

foto: Madeleine Kerkhof Knapp-Hayes

Het destilleerproces werd met veel belangstelling door de cursisten bekeken en gefotografeerd.

Tijdens de 2 uur durende destillatie heeft Catharina het proces in de gaten gehouden, zodat ik met de cursisten het ochtendprogramma kon afmaken.

GEURSESSIE  foto: Madeleine Kerkhof Knapp-Hayes

In dat programma heb ik de cursisten via een geursessie verschillen en overeenkomsten van verschillende etherische oliën laten ruiken. Dat de deelneemsters aan deze destillatiedag goed bekend waren met etherische oliën bleek al snel omdat ze de synthetische lavendelolie onmiddellijk herkenden aan de ´vlakke´ geur. De zaal zat vol met geoefende neuzen!

Opbrengst lavandin etherischeolie

Al heel snel tijdens het destilleren werd de olie donkerder dan de normale gele kleur van lavandinolie. Aan het einde van de destillatie hield ik een amberkleurige olie over. Of dat te maken heeft met het destilleren in een koperen destilleerketel moet ik nog uitzoeken. Wel weet ik dat als je tijm in koper destilleert dat de olie een rode kleur krijgt.

De totale opbrengst was plm 70 mL zodat alle deelneemsters na afloop van de destillatiedag een flesje verse lavandinolie mee naar huis konden nemen. De etherische olie moet nog wel een maand rijpen voordat het op geur is.

LARIKSPROJECT 6 en 7 juni 2015

Chaamse bos NB

De laatste jaren in het voorjaar ga ik het Chaamse bos in om Lariks (Larix decidua) ook wel Europese Lork genoemd te oogsten. Dit jaar had ik via de nieuwsbrief van INDEKOPERENKETEL een oproep gedaan voor meewerkers aan de oogst, het verwerken en het destilleren van de Lariks.

Zaterdag 6 juni had ik twee meewerkers die het hele proces van oogst tot de etherische olie en hydrolaat hebben meegemaakt. Catharina zorgde voor de koffie, thee en een goed gesprek. Het verslag van het Lariksproject 2015 van Catharina kan je lezen op haar website .

foto: Noi Sukawasana

We hebben deze dag 15,5 lariks takjes gehakseld en een deel van de naalden (3kg) is van de takjes geritst.

Dit is vergeleken met het hakselen een tijdrovende bezigheid. Misschien een idee om volgend jaar met hulp van wat meer meewerkers alleen de naalden van de Lariks te gaan destilleren. Dit om te kijken of dat de kwaliteit van olie en hydrolaat ten goede komt.

Lariksnaalden foto: Noi Sukawasana

 Na het vullen en afsluiten van de ketel kon de destillatie beginnen.

Om een goede kwaliteit hydrolaat te maken heb ik boven op de lariks een koperen rooster gelegd.

Hierna kon de ketel worden dichtgemaakt met aluminiumtape om stoomlekken te voorkomen.

Voordat er destillaat overkomt is er al geur waarneembaar. De meewerkers omschreven de geur die ze toen roken als: zoet mandarijn, citrus, terpentijn. 

Tijdens de destillatie heb ik gebruik gemaakt van een scheitrechter ( 500 mL) om de etherische olie van het hydrolaat te scheiden. Daardoor moet je wel alert blijven om de scheitrechter regelmatig af te tappen. Gelukkig had ik meewerkers die het proces nauwlettend in de gaten hielden!

Na in totaal 2 uur (stoom)destilleren hebben we ongeveer 4 liter larikshydrolaat kunnen aftappen. Ik gebruik voor het hydrolaat altijd van tevoren goed gereinigde en gesteriliseerde wijnflessen.

Vullen van hergebruikte wijnflessen met vers hydrolaat

opbrengst Larikshydrolaat na 1 dag destilleren

De ketel hebben we afgeplakt laten staan om de volgende dag ´af te destilleren´. Na een nacht lost het waslaagje van de naalden op en komt er tijdens de tweede destillatie nog een achtergebleven deel van de olie mee. Ik doe dit om de olie zo compleet mogelijk te maken.

Zondag na de koffie hebben we weer ongeveer 16 kg Lariks geoogst en gehakseld en de tweede destillatie uitgevoerd. Na deze destillatie de destilleerketel opgemaakt en de nog stomende lariks verwijderd, om plaats te maken voor vers gehakselde lariks.

Een geleende kruiwagen (dankjewel Corné) om de gedestilleerde lariks af te voeren kwam daarbij goed van pas! Tijdens het destilleren van de tweede lading Lariks kon ik de etherische olie van de zaterdag geoogste Lariks mbv een kleine scheitrechter afvullen in druppelflesjes.

Maandag heb ik de tweede lading Lariks af gedestilleerd. Het Lariksproject 2015 heeft in totaal 40 mL lariksolie en 8 Liter larikshydrolaat opgeleverd. 

Lariks etherisch olie FOTO  Noi Sukawasana

Maar naast deze opbrengst heb ik 2 enthousiaste meewerkers gehad die de nodige kennis over het stoomdestilleren hebben opgedaan. Het was zoals Catharina op haar website schrijft: genieten naast de ketel , en zeker voor volgend jaar voor herhaling vatbaar!