koelemmer foto Frank Stolvoort

zaterdag 22 november 2014

Walnotenolie maken

Ongeveer een jaar geleden heeft een groepje 5 havo leerlingen van mijn school zonnebloemolie gemaakt.
http://indekoperenketel.blogspot.nl/2013/12/zonnebloemolie-maken.html
Hiervoor is een oliepers van piteba www.piteba.com gebruikt.
Ik was eigenlijk wel benieuwd of het redelijk te doen is om met deze pers ook walnotenolie te maken.
Hiervoor heb ik in het dorp 3 kg vers (in Zuid-Limburg) geraapte walnoten gekocht.
Het was nog een hele klus om de walnoten te kraken.Uiteindelijk hield ik 1 kg gepelde walnoten over.
Deze gepelde walnoten heb ik een week later meegenomen naar de destilleerwerkplaats om er olie uit te persen. Na wat voorbereidingen, zoals het goed vastschroeven van de pers aan de werktafel, kon ik aan de slag.
Ik had al wat aanvullende informatie gelezen over het persen van olie met de piteba-pers in een artikel in landleven http://www.landleven.nl/Culinair/Algemeen/2014/8/Zelf-olie-persen-1586070W/
Uit onderstaande tabel kon ik opmaken dat walnoten een hoge opbrengst aan olie geven.
bron: www.landleven.nl
Voor het persen moet de persbuis eerst opgewarmd worden met behulp van een olielampje.
Aanvankelijk leek het persen zonder problemen te verlopen. Er was een goede scheiding tussen de olie die druppelsgewijs in uit de persbuis kwam en de perscake die door de gaten in de afsluitdop kwam.
Maar na verloop van tijd bleef de olie in de persbuis zitten. Na het leeghalen van de buis en het verwijderen van de perscake uit de afsluitdop van de pers ben ik opnieuw gestart met hetzelfde resultaat tot gevolg.
Deze procedure heb ik een aantal malen gevolgd totdat ik ongeveer 150 mL olie had geperst. Gevolg was wel dat er nogal wat olie gemorst is. Er zijn twee oorzaken mogelijk dat het walnotenolie maken niet helemaal gelukt is. Ik was bezig in een onverwarmde ruimte, dus het kan zijn dat de persbuis niet goed op temperatuur was. Koude olie is dikker dan warme olie. Een tweede oorzaak kan zijn dat de walnoten nog te vers waren om te persen.
Volgens het artikel in 'landleven' geeft gekleurde lampenolie een warmere vlam vergeleken met kleurloze lampenolie. Ik heb in ieder geval genoeg walnoten overgehouden om het een volgende keer uit te gaan proberen.
Cheesecake met walnotenperscake
De olie moeten we eerst laten bezinken voordat hij gebruiksklaar is. Catharina heeft dezelfde dag wat perscake van de walnoten gebruikt voor op de cheescake.

recept van cheesecake van Karin Luiten:

  • Deeg
    150 g zelfrijzend bakmeel
    100 g boter (kamertemperatuur)
    50 g witte basterdsuiker
    snufje zout
    Doe meel, boter in stukjes, suiker en zout in een kom. Voeg 1 eetl koud water toe en kneed met de hand snel tot een soepel, vrij zacht deeg. Laat in koelkast een half uur rusten. Klem een stukje bakpapier op de bodem van een springvorm en vet in met wat extra boter. Duw het deeg dun uit op de bodem en maak een opstaand randje. Zet terug in de koelkast en maak de vulling.
  • Vulling
    1 bakje ricotta
    2 bakjes roomkaas naturel
    100 g witte basterdsuiker
    3 eieren
    Klop eieren en suiker 5 minuten tot licht en mousse-achtig. Doe ricotta en roomkaas (allebei op kamertemperatuur) erbij. Mis tot een glad, luchtig geheel. Giet in de taartvorm. Bak iets midden onder het midden van de oven in 1 uur gaar. Ik deed na een half uur de walnotenpulp op de taart.
  • woensdag 22 oktober 2014

    Analyse Zeeuwse lavendelolie

    Ik heb dit jaar in opdracht van een workshopdeelnemer lavendel mogen destilleren. http://indekoperenketel.blogspot.nl/2014/08/lavendel-destilleren-in-opdracht.html
    Het ging hier om Lavandula angustifolia 'Hidcote' een cultivar die veel in tuinen is aangeplant.
    Lavandula angustifolia bron: wikipedia uit:Köhler–s_Medizinal-Pflanzen
    Mijn opdrachtgever vond het interessant om de olie te laten analyseren op de samenstelling.
    Ik was zelf eigenlijk ook wel benieuwd naar de samenstelling, omdat ik in 2012 en 2013 ook lavendelolie van Nederlandse bodem heb laten analyseren. De analyse van de lavendelolie uit Nieuw-Tonge (Zeeland) gaf dan ook voor mij een verrassende samenstelling te zien.



    ANALYSE RESULTATEN LAVENDELOLIE Nieuw Tonge 2014

    soort stof
    stofnaam
    massapercentage





    Ulvenhout 2012
    Chaam 2013
    Nieuw-Tonge 2014
    iso norm
    monoterpeen
    Limoneen
    2,11%
    1,26
    2,06
    <1 span="">
    oxide
    1,8 - cineol
    5,75 %
    0,40
    1,57
    <3 span="">
    monoterpeen
    cis / trans ocimeen
    6,78%
    4,91
    4,87
    1,0 -10,0
    ester
    oct-1-en-3-yl acetaat
    2,15%
    2,19
    0,87

    alcohol
    linalool
    19,45%
    23,94
    5,67
    20,0-43,0
    ester
    linalylacetaat
    22,17%
    29,19
    45,74
    25,0-47,0
    sesquiterpeen
    beta-caryophylleen
    2,32%
    2,64
    2,95

    fenol-alcohol
    terpineen-4-ol
    11,18%
    12,36
    0,31
    < 8,0
    ester
    lavendulyl acetaat
    2,48%
    3,35
    7,94
    <8 span="">
    sesquiterpeen
    E-beta-farneseen
    3,61
    2,46
    0,92

    ester
    geranylacetaat
    1,59%
    0,68
    0,81


    117 stoffen met een percentage lager dan 1,5%





    totaal
    100%
    100%
    100%

     

    Wat opvalt is het opmerkelijk lage linaloolgehalte en ook een laag terpineen-4-ol gehalte. Deze laatste stof maakte de lavendelolie die ik in 2012 en 2013 had gemaakt zo bijzonder vanwege z'n schimmeldodende eigenschap.
    Analyse (deel gaschromatogram)  Chaamse lavendelolie 2013
    Verder zit er wel een behoorlijke hoeveelheid linalylacetaat in. Daniel Dantien van Pyrenessences heeft de samenstelling van de olie ook getoetst aan een norm, de zogenaamde ISO 3015 : 12/2004 norm. Het is een norm die gehanteerd wordt voor lavendelolie van andere herkomst. Dat deze lavendelolie afwijkt van deze norm is eigenlijk niet zo verwonderlijk, we hebben hier te maken met een ander klimaat dan in (Zuid) Frankrijk.
    bestanddelen in lavendelolie in een lage concentratie
    Op internet vond ik een analyse van olie van Lavandula angustifolia (English lavender) die ook afweek van deze norm. Voor exacte gegevens zie: http://www.flor-esser.com/pdf/cromato_lavanda_inglesa.pdf
    Conclusie was hier: het linalylacetaat gehalte is te laag en het linalol gehalte te hoog. Deze afwijkingen zeggen op zich niet zo heel veel over de kwaliteit van de olie. Zo was de olie die ik in 2013 had gedestilleerd, op basis van de samenstelling, een prima door aromatherpeuten te gebruiken olie, juist door een afwijkend terpineen-4-ol gehalte.
    Lavendeloogst in 2012 bij een lavendelkwekerij
    De lavendelolie uit Nieuw-Tonge zal op basis van de samenstelling een mindere kalmerende werking hebben, maar is wel antiseptisch en zuiverend door de aanwezigheid van limoneen. Verder vonden Catharina en ik de olie na een maand rijpen heerlijk ruiken. Lijkt mij toch ook wel een eigenschap die lavendelolie moet hebben.

    maandag 20 oktober 2014

    OPEN KETEL in Gilze

    Gistermiddag hield ik een OPEN KETEL in Gilze NB. Ik moet eigenlijk zeggen onder Gilze, want de destilleerwerkplaats die ik op feestelijke wijze heb kunnen openen, ligt buiten de bebouwde kom in een mooie landelijke omgeving. De ruimte, een deel van een leegstaande varkensstal, is een ideale plek om mijn destilleeractiviteiten verder te kunnen ontplooien. Ook heeft de ruimte een perfecte ventilatie om planten te drogen voordat ze in de ketel verdwijnen om gedestilleerd te worden.
    Ik ben dan ook meer dan blij dat de eigenaar van de stal, Corné, mij deze ruimte beschikbaar heeft gesteld!
    Na jarenlang in mijn achtertuin te hebben gedestilleerd, workshops gegeven te hebben, is het mooi dat ik een eigen plek heb. Er is nu een destilleerplek voor binnen en buiten! Reden voor een OPEN KETEL feestje en natuurlijk een kleine rondleiding voor familie en genodigden.
    rondleiding door de destilleerwerkplaats
    foto: Eurofysica Den Bosch
    Om de feestvreugde te verhogen heb ik een kleine destilleeropstelling gebruikt om wat lavendelbloemen te destilleren. Volgens een aantal bezoekers was de lavendel hierdoor al op tientallen meters afstand van de destilleerwerkplaats te ruiken.
    Blije gezichten tijdens de OPEN KETEL
    Catharina en ik kunnen het eigenlijk niet geloven dat we een eigen plek hebben met veel meer mogelijkheden dan een doorsnee achtertuin van een rijtjeshuis. Dat zal zeker zijn weerslag hebben op de type activiteiten en workshops die we volgend jaar gaan organiseren!
    zonsondergang achter de destilleerwerkplek