koelemmer foto Frank Stolvoort

zondag 22 april 2018

Nieuwe destilleerketel testen

Afgelopen weken ben ik bezig geweest om de nieuwe destilleerketel te testen.  Daar waren eerst de nodige aansluitsnoeren, en een trafo voor nodig. Met de trafo kan ik de temperatuur regelen en het destillatietempo aanpassen. Verder had ik één electriciteitsgroep in de destilleerwerkplaats vrijgemaakt voor alleen deze ketel, dit om te voorkomen dat de stop zou doorslaan.

Voor een eerste test met de destilleerketel heb ik een hoeveelheid van 50 Liter water gebruikt, zonder dat de ketel gevuld was met aromatische planten. Het water had een begintemperatuur van 5 graden Celcius.  
Het duurde daardoor ruim 1,5 uur voordat het water (gedestilleerd water) uit de koelemmer kwam druppelen. Verder was tijdens deze eerste destillatie te zien dat de top van de destilleerketel niet helemaal goed afsloot getuige de stoomlekjes. 
Uitloop koelemmer tijdens de (water)destillatie
Voldoende redenen om een week later de ketel verder te testen. Ik had de top van de destilleerketel deze keer niet met een afsluitring vastgemaakt, maar met aluminiumtape afgeplakt.
Dat werkte want tijdens de (water) destillatie had ik geen stoomlekjes. 
Tijdens de derde proefdestillatie heb ik een koperen rooster in de ketel mee laten destilleren, en de koperen essencier getest. De top van de ketel heb ik afgesloten met de afsluitring.
Dit werkte prima. Geen stoomlekjes en een goede werking van de essencier, waarmee je tijdens de stoomdestillatie het hydrolaat en de etherische olie die ontstaat kan scheiden.



De destilleerketel heeft wel door zijn langwerpige vorm veel energieverlies. De bedoeling is dan ook om de ketel te gaan isoleren met natuurlijke materialen. We geven hem als het ware een jasje. Gecombineerd met voorverwarmd water zou dat de destilleertijd aanzienlijk verkorten.












dinsdag 20 maart 2018

Nieuwe destilleerketel

Maandagochtend vroeg (het vroor nog) werd mijn nieuwe destilleerketel bezorgd! Best wel spannend om een ketel van een Spaanse fabriek te bestellen zonder hem in het echt gezien te hebben. Tussen het bestellen en de uiteindelijke levering zat een periode van 6 weken.

200 Kg inclusief verpakkingsmateriaal en pallet

De rvs destilleerketel die ik nu gebruik heb ik destijds zelf ontworpen en laten maken, daardoor had ik een goed beeld van wat ik zou kunnen verwachten. De nieuwe ketel met een inhoud van 300 Liter is volledig van rvs gemaakt en 2,5 meter hoog.
300 Liter destilleerketel
Ook de koelemmer het rooster in de ketel en verdere alle andere hulpstukken nodig voor het destilleren van aromatische planten zijn gemaakt van rvs. 
Koelemmer
Het was nogal een uitpakwerk, de ketel was erg goed ingepakt om beschadigingen tijdens het vervoer te voorkomen. Maar na ruim een uur had ik een goed beeld van mijn nieuwe aankoop.

Alle onderdelen zijn goed en professioneel afgewerkt. Er moeten nog wel een aantal zaken geregeld worden voordat ik daadwerkelijk kan gaan destilleren met de ketel. Op mijn verzoek heeft de fabriek de ketel aangepast zodat hij ook elektrisch te verwarmen is. Omdat we in de destilleerwerkplaats lokaal opgewekte stroom van de Energiecoöperatie Gilze-Rijen (zon- en windenergie) gebruiken, maken we met deze ketel ook nog een sprong voorwaarts in het duurzaam produceren van etherische olie en hydrolaat! We gaan dus met deze ketel letterlijk van het gas af.
Om de ketel te vullen met water, plantmateriaal en aan te sluiten op de koelemmer heb ik wel een trap nodig. De ketel is doordat hij in een zogenaamde kantelvoeten is opgehangen na de destillatie makkelijker te legen.


De bedoeling is om de destilleerketel in ieder geval voor de inloopdag van zaterdag 21 april aanstaande operationeel te hebben. Op die dag is de officiële start van ons stookseizoen en stellen we de bezoekers in de gelegenheid om een kijkje in onze destilleerwerkplaats te nemen. Mocht je interesse hebben neem dan contact op via indekoperenketel@gmail.com.

zondag 25 februari 2018

De kunst van het scheiden: essenciers

Scheiding van etherische olie en hydrolaat met een florentijnse vaas
Bij het stoomdestilleren van aromatische planten is het goed kunnen scheiden van de etherische olie en het hydrolaat een belangrijk onderdeel. Bij het destilleren van kleine hoeveelheden gebruik ik doorgaans een scheitrechter. 
Scheiding van etherische olie en hydrolaat met een scheitrechter
Het opgevangen destillaat kan ik dan tijdens de destillatie scheiden door het hydrolaat af te tappen. De etherische olie verzamelt zich dan in de scheitrechter. Als de stoom-destillatie is afgelopen volgt nog een nauwkeurigere scheiding tussen etherische olie en hydrolaat.
Scheiding van het laatste restje hydrolaat (2016 destillatie Kreta Oregano)
Bij het destilleren van grotere hoeveelheden aromatische planten gebruik ik een zogenaamde florentijnse vaas. Voordeel van de florentijnse vaas is dat je hiermee continue etherische olie en hydrolaat kunt scheiden. De etherische olie verzamelt zich tijdens de destillatie in de vaas. Hierbij moet het volume van de florentijnse vaas natuurlijk wel afgestemd zijn op de hoeveelheid olie die je gaat maken. 
De werking van de florentijnse vaas is gebaseerd op het niet oplosbaar zijn van etherische olie in water. Om het scheidingsproces tijdens de destillatie goed te kunnen volgen heb ik een aantal jaren geleden een florentijnse vaas laten maken van glas. Hoe groter de te verwachten hoeveelheid etherische olie hoe groter de vaas, ook wel essencier genoemd, moet zijn.
Koperen essenciers: foto http://distillation.bio/fabrication-dessenciers-vases-florentins/
Het materiaal waarvan de essenciers gemaakt zijn kan variëren: koper, rvs en natuurlijk ook glas. 
Essenciers gemaakt van RVS foto alambic-inox.com
Producenten zitten veelal in Frankrijk, Spanje en Griekenland, landen waar veel etherische olie gemaakt wordt. Zelf heb ik destijds een koperen essencier gekocht toen ik begon met het stoomdestilleren van aromatische planten in een koperen alambic, maar heb hem nog nooit gebruikt.
Na een kleine reparatie ben ik van plan om er dit jaar mee te gaan werken. De etherische olie die tijdens het destilleren ontstaat vang ik op in een scheitrechter zodat naast de geur vooral de kleur nog goed te volgen zal zijn.
Lavandin etherische olie