Analyse Zeeuwse lavendelolie

Ik heb dit jaar in opdracht van een workshopdeelnemer lavendel mogen destilleren. http://indekoperenketel.blogspot.nl/2014/08/lavendel-destilleren-in-opdracht.html
Het ging hier om Lavandula angustifolia 'Hidcote' een cultivar die veel in tuinen is aangeplant.

Lavandula angustifolia bron: wikipedia uit:Köhler–s_Medizinal-Pflanzen

Mijn opdrachtgever vond het interessant om de olie te laten analyseren op de samenstelling.
Ik was zelf eigenlijk ook wel benieuwd naar de samenstelling, omdat ik in 2012 en 2013 ook lavendelolie van Nederlandse bodem heb laten analyseren. De analyse van de lavendelolie uit Nieuw-Tonge (Zeeland) gaf dan ook voor mij een verrassende samenstelling te zien.

ANALYSE RESULTATEN LAVENDELOLIE Nieuw Tonge 2014

soort stof	stofnaam	massapercentage
		Ulvenhout 2012	Chaam 2013	Nieuw-Tonge 2014	iso norm
monoterpeen	Limoneen	2,11%	1,26	2,06	<1 span="">
oxide	1,8 - cineol	5,75 %	0,40	1,57	<3 span="">
monoterpeen	cis / trans ocimeen	6,78%	4,91	4,87	1,0 -10,0
ester	oct-1-en-3-yl acetaat	2,15%	2,19	0,87
alcohol	linalool	19,45%	23,94	5,67	20,0-43,0
ester	linalylacetaat	22,17%	29,19	45,74	25,0-47,0
sesquiterpeen	beta-caryophylleen	2,32%	2,64	2,95
fenol-alcohol	terpineen-4-ol	11,18%	12,36	0,31	< 8,0
ester	lavendulyl acetaat	2,48%	3,35	7,94	<8 span="">
sesquiterpeen	E-beta-farneseen	3,61	2,46	0,92
ester	geranylacetaat	1,59%	0,68	0,81
	117 stoffen met een percentage lager dan 1,5%
	totaal	100%	100%	100%

 

Wat opvalt is het opmerkelijk lage linaloolgehalte en ook een laag terpineen-4-ol gehalte. Deze laatste stof maakte de lavendelolie die ik in 2012 en 2013 had gemaakt zo bijzonder vanwege z'n schimmeldodende eigenschap.

Analyse (deel gaschromatogram)  Chaamse lavendelolie 2013

Verder zit er wel een behoorlijke hoeveelheid linalylacetaat in. Daniel Dantien van Pyrenessences heeft de samenstelling van de olie ook getoetst aan een norm, de zogenaamde ISO 3015 : 12/2004 norm. Het is een norm die gehanteerd wordt voor lavendelolie van andere herkomst. Dat deze lavendelolie afwijkt van deze norm is eigenlijk niet zo verwonderlijk, we hebben hier te maken met een ander klimaat dan in (Zuid) Frankrijk.

bestanddelen in lavendelolie in een lage concentratie

Op internet vond ik een analyse van olie van Lavandula angustifolia (English lavender) die ook afweek van deze norm. Voor exacte gegevens zie: http://www.flor-esser.com/pdf/cromato_lavanda_inglesa.pdf
Conclusie was hier: het linalylacetaat gehalte is te laag en het linalol gehalte te hoog. Deze afwijkingen zeggen op zich niet zo heel veel over de kwaliteit van de olie. Zo was de olie die ik in 2013 had gedestilleerd, op basis van de samenstelling, een prima door aromatherpeuten te gebruiken olie, juist door een afwijkend terpineen-4-ol gehalte.

Lavendeloogst in 2012 bij een lavendelkwekerij

De lavendelolie uit Nieuw-Tonge zal op basis van de samenstelling een mindere kalmerende werking hebben, maar is wel antiseptisch en zuiverend door de aanwezigheid van limoneen. Verder vonden Catharina en ik de olie na een maand rijpen heerlijk ruiken. Lijkt mij toch ook wel een eigenschap die lavendelolie moet hebben.

OPEN KETEL in Gilze

Gistermiddag hield ik een OPEN KETEL in Gilze NB. Ik moet eigenlijk zeggen onder Gilze, want de destilleerwerkplaats die ik op feestelijke wijze heb kunnen openen, ligt buiten de bebouwde kom in een mooie landelijke omgeving. De ruimte, een deel van een leegstaande varkensstal, is een ideale plek om mijn destilleeractiviteiten verder te kunnen ontplooien. Ook heeft de ruimte een perfecte ventilatie om planten te drogen voordat ze in de ketel verdwijnen om gedestilleerd te worden.

Ik ben dan ook meer dan blij dat de eigenaar van de stal, Corné, mij deze ruimte beschikbaar heeft gesteld!
Na jarenlang in mijn achtertuin te hebben gedestilleerd, workshops gegeven te hebben, is het mooi dat ik een eigen plek heb. Er is nu een destilleerplek voor binnen en buiten! Reden voor een OPEN KETEL feestje en natuurlijk een kleine rondleiding voor familie en genodigden.

rondleiding door de destilleerwerkplaats

foto: Eurofysica Den Bosch

Om de feestvreugde te verhogen heb ik een kleine destilleeropstelling gebruikt om wat lavendelbloemen te destilleren. Volgens een aantal bezoekers was de lavendel hierdoor al op tientallen meters afstand van de destilleerwerkplaats te ruiken.

Blije gezichten tijdens de OPEN KETEL

Catharina en ik kunnen het eigenlijk niet geloven dat we een eigen plek hebben met veel meer mogelijkheden dan een doorsnee achtertuin van een rijtjeshuis. Dat zal zeker zijn weerslag hebben op de type activiteiten en workshops die we volgend jaar gaan organiseren!

zonsondergang achter de destilleerwerkplek

Marokkaanse munt destilleren

Tijdens mijn bezoek aan Frank Radder van www.puur-aroma.com, ruim een week geleden, heb ik ook 3 zakken maaisel van de Marokkaanse munt ( Mentha spicata Maroccan) meegenomen.

Mentha spp

Thuis heb ik de 20 kg munt in gaasbakken te drogen gelegd. Het vooraf wegen is belangrijk om een beeld te krijgen van wat de opbrengst aan olie is.

Ik heb de planten ruim een week laten drogen. Volgens mijn informatie is etherische olie gedestilleerd van gedroogde munt langer houdbaar. Toch heb ik begrepen uit een uitzending van de keuringsdienstvanwaarde
http://keuringsdienstvanwaarde.kro.nl/seizoenen/2011/afleveringen/03-11-2011 dat producenten van natuurlijke muntolie de geoogste munt vers destilleren.

gedroogde Marokkaanse munt

Gisteren heb ik gedroogde munt overgebracht in 7 klapkratten zonder de planten al te veel te hoeven beroeren, en vandaag heb ik deze hoeveelheid gedestilleerd.

Ik moest de munt nogal stevig aandrukken om deze hoeveelheid in de ketel te krijgen. De plant is in gedroogde toestand nogal stug.

Voor het scheiden van de olie en het hydrolaat heb ik een florentijnse vaas gebruikt. Het destilleren van munt is voor mij eigenlijk nieuw. Het is dus zaak je neus te gebruiken en aan de hand van de geur te bepalen of je zou moeten stoppen met destilleren.

UItloop van de koelemmer

Het is dan zaak om je neus bij de uitloop van de koelemmer te houden, en op te schrijven wat je ruikt.
Zo eenvoudig is dat eigenlijk niet. Wat ik opmerkte was dat de muntlucht van 35 tot 80 graden Celcius steeds sterker werd, en vele meters van de ketel goed te ruiken was.

Bij de start van de destillatie kwam gelijk ook olie over. De hoeveelheid olie bleef in een gelijkmatige hoeveelheid overkomen. Bij sommige planten, zoals lavendel, neemt tijdens de destillatie de hoeveelheid gevormde olie naar verloop van tijd af.

Na twee uur destilleren ben ik gestopt. De geur op dat moment was niet onaangenaam of scherp te noemen. Resultaat van de destillatie:  4,5 Liter hydrolaat en ongeveer 15-20 mL olie. Wat de etherische olie betreft is dat een opbrengst van ongeveer 0,1%.

Is deze opbrengst aan olie teleurstellend? Ik denk van niet. Mijn ervaring met het destilleren van lavendel is dat de oogsttijd en weersomstandigheden erg belangrijk zijn om tot een goede opbrengst en kwaliteit te komen. Bij munt moeten de bladeren net voor de bloei in de middagwarmte worden geoogst. Ook is bekend dat de tweejarige plant de beste opbrengst geeft. Als je al deze omstandigheden in acht zou nemen dan moet het mogelijk zijn om bij gedroogde munt op een opbrengst van 05 - 1,0 % uit te komen.

flessen klaar om te vullen met munthydrolaat

Het mag duidelijk zijn dat bij een kwekerij van biologisch geteelde aromatische planten, zoals die van www.puur-aroma.com, heel andere criteria gelden als het gaat om het maaien van de planten. Ik ben daarom in ieder geval blij dat ik vandaag heb kunnen ervaren hoe het is om zo'n grote hoeveelheid munt te kunnen destilleren. En wie weet is deze olie van een bijzondere kwaliteit